Thời tiết Hà Giang theo tháng: tháng nào đi đẹp, tháng nào nên cân nhắc

Nhìn chung, khoảng tháng mười đến tháng mười hai và khoảng tháng hai đến tháng tư là hai giai đoạn được nhiều người chọn đi Hà Giang nhất: trời thường khô, mát hoặc lạnh vừa, có mùa hoa tam giác mạch cuối năm và mùa hoa đào, mận đầu năm. Mùa mưa, thường khoảng tháng năm đến tháng chín, có cảnh xanh và ruộng bậc thang đẹp nhưng nhiều nguy cơ sạt lở. Giữa mùa đông, khoảng tháng mười hai đến tháng một, rét đậm trên cao nguyên đá.

Hà Giang (tỉnh cũ, nay thuộc tỉnh Tuyên Quang) có hai kiểu khí hậu khá khác nhau: thung lũng thấp quanh Bắc Quang, Vị Xuyên, thành phố cũ thì nóng ẩm, mưa nhiều; cao nguyên đá Quản Bạ, Yên Minh, Đồng Văn, Mèo Vạc thì mát quanh năm, mùa đông lạnh. Vì vậy cùng một tháng, cảm giác ở dưới thung lũng và trên cao nguyên có thể khác hẳn.

Bài này đi qua từng giai đoạn trong năm theo mức "thường khoảng", vì mỗi năm thời tiết lệch đi một ít. Trước chuyến đi, bạn nên xem bản tin dự báo của cơ quan khí tượng và hỏi chỗ nghỉ tại địa phương.

Một năm ở Hà Giang nhìn trong một bảng

Bảng dưới đây mô tả xu hướng thường gặp, không phải lịch cố định. Các mốc có thể sớm hoặc muộn vài tuần tùy năm.

Nếu chỉ chọn một khoảng cho chuyến đi đầu tiên, nhiều người chọn từ khoảng giữa tháng mười đến giữa tháng mười một: trời thường khô, hoa tam giác mạch nở, chưa rét đậm. Đổi lại, đây cũng là lúc đông khách nhất.

Mùa khô, cuối năm: lúc được chọn nhiều nhất

Từ khoảng tháng mười, mưa giảm rõ, trời trong hơn, tầm nhìn xa. Trên cao nguyên đá, ban ngày thường nắng hanh, dễ chịu, ban đêm lạnh dần. Đây là lúc các nương ngô đã thu hoạch, nhiều nơi gieo tam giác mạch, cải và các loại cây vụ đông, nên những mảng màu hồng, trắng, vàng xuất hiện trên nền đá xám.

Đường sá mùa khô ít nguy cơ sạt lở hơn mùa mưa, các điểm ngắm như Mã Pì Lèng, Cổng trời Quản Bạ thường quang đãng hơn. Đó là lý do cuối năm là mùa đông khách nhất. Cuối tuần, nhất là vào giữa mùa hoa, chỗ nghỉ ở Đồng Văn và các điểm dừng có thể rất đông.

Từ khoảng tháng mười hai, cái lạnh trở nên rõ hơn. Những ngày có không khí lạnh tràn về, nhiệt độ trên cao nguyên hạ nhanh, sáng sớm có sương muối. Cảnh vẫn đẹp, nhưng bạn cần chuẩn bị đồ ấm kỹ hơn và rút ngắn các chặng đi trong ngày, vì trời tối sớm.

Mùa xuân: hoa và những ngày ấm dần

Khoảng tháng một đến tháng hai, quanh Tết Nguyên đán, các cây đào trong vườn nhà, ven đường bắt đầu nở. Sang khoảng tháng hai, tháng ba, hoa mận, hoa lê trắng nở trên các sườn đồi và quanh bản. Mùa xuân ở cao nguyên đá là những vệt hồng, trắng xen giữa nền đá và tường nhà trình tường.

Thời tiết mùa xuân thay đổi: có những ngày nắng ấm, cũng có những đợt rét muộn, những ngày trời âm u, mưa phùn, sương mù dày đặc. Ở vùng thấp, đôi khi có những ngày nồm ẩm. Nếu đi vào mùa này, hãy mang đồ ấm như mùa đông, nhưng có thêm lớp áo mỏng để thay khi trời ấm lên.

Mùa xuân cũng là mùa lễ hội của nhiều dân tộc trên vùng cao, nhất là quanh dịp Tết. Đây là dịp hay để thấy đời sống văn hoá, nhưng cũng là lúc nhiều gia đình nghỉ làm, đi chơi, thăm họ hàng, nên một số dịch vụ có thể tạm nghỉ. Các lễ hội được giới thiệu ở mục đồng bào và văn hoá của trang.

Mùa mưa: xanh, đẹp, nhưng cần thận trọng

Mùa mưa ở vùng Hà Giang cũ thường bắt đầu khoảng tháng năm và kéo dài tới khoảng tháng chín, mưa nhiều nhất thường rơi vào giữa mùa hè. Vùng thung lũng phía nam, đặc biệt Bắc Quang, nổi tiếng là nơi mưa nhiều bậc nhất miền Bắc. Trên cao nguyên đá mưa ít hơn, nhưng vẫn có những trận mưa to, mưa kéo dài.

Đầu mùa mưa là mùa nước đổ ở các ruộng bậc thang Hoàng Su Phì, Xín Mần: ruộng được dẫn nước vào, mặt nước phản chiếu trời mây, rất đẹp để chụp ảnh. Giữa mùa hè, cả vùng xanh đậm, sương mây vờn quanh núi, không khí trên cao nguyên mát hơn hẳn đồng bằng.

Cái giá phải trả là nguy cơ lũ quét, sạt lở đất đá, đường bị chia cắt. Nếu đi vào mùa này, hãy theo dõi dự báo thời tiết và cảnh báo thiên tai, giữ lịch trình linh hoạt, sẵn sàng ở lại hoặc đổi kế hoạch khi có mưa lớn. Bài riêng về mùa mưa trong mục này đi sâu hơn về cách giữ an toàn.

Chọn tháng theo mục đích chuyến đi

Muốn xem hoa tam giác mạch. Nhắm vào khoảng cuối tháng mười đến tháng mười một. Mùa hoa sớm muộn tùy năm và tùy nơi gieo; hỏi trước chỗ nghỉ để biết hoa đang ở giai đoạn nào.

Muốn xem lúa chín ở Hoàng Su Phì. Thường khoảng cuối tháng chín đến khoảng giữa tháng mười. Lúa chín không đều giữa các thôn, chỗ chín trước chỗ chín sau.

Muốn xem mùa nước đổ. Thường khoảng tháng năm, tháng sáu, khi ruộng được dẫn nước chuẩn bị cấy. Thời điểm phụ thuộc lượng mưa đầu mùa.

Muốn xem hoa đào, mận. Khoảng tháng một đến tháng ba, quanh và sau Tết Nguyên đán.

Muốn tránh đông. Chọn ngày thường trong tuần, tránh các dịp lễ lớn và cuối tuần giữa mùa hoa. Tháng ba, tháng tư và đầu mùa hè thường thưa khách hơn.

Muốn trải nghiệm rét vùng cao. Khoảng cuối tháng mười hai đến tháng một. Theo dõi các đợt không khí lạnh; chuẩn bị đồ ấm đầy đủ.

Đi cùng người lớn tuổi, trẻ nhỏ: nên chọn khoảng nào

Với người lớn tuổi và trẻ nhỏ, cái khó nhất ở Hà Giang không phải cảnh mà là thời tiết và đường đèo. Hai thái cực nên tránh là giữa mùa mưa, khi có nguy cơ lũ quét, sạt lở, phải chờ đường thông, và những đợt rét đậm giữa mùa đông, khi đêm trên cao nguyên lạnh buốt, chỗ nghỉ ở bản khó sưởi ấm đủ.

Khoảng thời gian dễ chịu hơn cả thường là mùa thu, từ khoảng cuối tháng chín đến đầu tháng mười một, và mùa xuân muộn, khoảng tháng ba đến tháng tư. Trời thường khô hoặc chỉ mưa nhẹ, ban ngày không quá lạnh, ban đêm mát. Nếu đi vào mùa thu, nên tránh những cuối tuần cao điểm giữa mùa hoa để khỏi phải chen chúc ở các điểm dừng.

Dù chọn khoảng nào, hãy rút ngắn chặng đi mỗi ngày, ưu tiên chỗ nghỉ có nước nóng và chăn ấm, mang theo thuốc thường dùng của người già, đồ ấm dư cho trẻ nhỏ. Trẻ em mất nhiệt nhanh hơn người lớn, nên khi trời trở lạnh, kiểm tra tay chân các em thường xuyên, đừng chờ các em kêu lạnh.

Thời tiết đổi nhanh trong một ngày

Dù đi tháng nào, một điều ít thay đổi là thời tiết vùng cao đổi nhanh trong ngày. Một buổi sáng có thể sương mù dày đặc, tầm nhìn chỉ vài chục mét; đến trưa nắng gắt, bầu trời trong vắt; chiều lại có mây kéo đến, gió lạnh. Ở cao nguyên đá, chênh lệch nhiệt độ giữa trưa và đêm khá lớn.

Điều này ảnh hưởng tới cả cảnh lẫn an toàn. Những điểm ngắm nổi tiếng như Mã Pì Lèng, Cổng trời Quản Bạ có thể hoàn toàn chìm trong sương buổi sáng; chờ một, hai giờ, sương tan, cảnh hiện ra. Đường đèo khi sương dày cần đi chậm, bật đèn, giữ khoảng cách.

Cách thích nghi đơn giản nhất là mặc nhiều lớp, có thể cởi ra mặc vào; luôn mang áo mưa mỏng; đừng xếp lịch quá chặt khiến bạn không thể chờ thời tiết. Xem dự báo vào buổi tối hôm trước và hỏi người địa phương vào buổi sáng: họ thường đoán thời tiết trong ngày khá chuẩn qua kinh nghiệm.

Nguồn tin thời tiết nên dựa vào

Thông tin về thời tiết, mùa hoa trên mạng xã hội thường đến từ ảnh chụp của năm trước, hoặc chọn góc rất kỹ. Đừng chỉ dựa vào đó để chốt lịch. Nguồn chính thức nên xem là bản tin dự báo của cơ quan khí tượng thủy văn quốc gia và các đài khí tượng địa phương, nhất là khi có bão, áp thấp, không khí lạnh, mưa lớn.

Nguồn thứ hai đáng tin là người đang ở tại chỗ: chủ nơi nghỉ, người lái xe địa phương, người bán hàng ở chợ. Hỏi họ hôm nay trời thế nào, đường có sạt không, hoa đã nở chưa. Họ không đưa ra số liệu, nhưng biết điều bạn cần biết.

Khi có cảnh báo thiên tai — mưa lớn, lũ quét, sạt lở, rét đậm, rét hại — hãy coi đó là lý do đủ để thay đổi kế hoạch. Không chuyến đi nào đáng để đánh cược với lũ quét hay đường đèo ngập trong sương và mưa.

Câu hỏi thường gặp

Tháng nào đi Hà Giang đẹp nhất?

Không có tháng đẹp nhất cho mọi người. Nhiều người chọn khoảng giữa tháng mười đến giữa tháng mười một vì trời thường khô, hoa tam giác mạch nở, chưa quá rét. Khoảng tháng hai đến tháng ba có hoa đào, mận và ít khách hơn. Cuối tháng chín đến giữa tháng mười hợp để xem lúa chín Hoàng Su Phì.

Đi Hà Giang tháng 7, tháng 8 có được không?

Được nếu bạn chấp nhận mưa và giữ lịch linh hoạt. Đây là giữa mùa mưa, cảnh rất xanh, nhưng nguy cơ lũ quét, sạt lở cao hơn. Theo dõi dự báo thời tiết và cảnh báo thiên tai, tránh đi khi có mưa lớn kéo dài.

Mùa đông Hà Giang lạnh đến mức nào?

Trên cao nguyên đá, mùa đông lạnh hơn nhiều so với đồng bằng, có những đợt rét đậm, sương muối, có khi băng giá trên các điểm cao. Mức lạnh cụ thể mỗi đợt khác nhau; hãy xem dự báo trước khi đi và chuẩn bị đồ ấm như đi vùng núi lạnh.

Hà Giang có mùa hoa quanh năm không?

Gần như năm nào cũng có hoa, nhưng không phải lúc nào cũng có cánh đồng hoa lớn. Đầu năm có đào, mận, lê; cuối năm có tam giác mạch, cải. Mùa hè chủ yếu là màu xanh của ruộng nương. Cánh đồng hoa nhiều nơi do người dân trồng nên có năm có, năm không.

Thời tiết ở thành phố Hà Giang khác trên Đồng Văn thế nào?

Thành phố Hà Giang cũ nằm ở thung lũng thấp nên nóng ẩm hơn, mùa hè nóng, mưa nhiều. Đồng Văn trên cao nguyên đá mát quanh năm, mùa đông lạnh hơn hẳn, ban đêm lạnh nhanh. Khi đi từ thành phố lên, nhớ mang thêm áo ấm dù dưới thành phố đang nắng.

Xem dự báo thời tiết Hà Giang ở đâu cho đúng?

Nên xem bản tin của cơ quan khí tượng thủy văn quốc gia và đài khí tượng địa phương, tra theo tên xã mới hoặc tên vùng quen gọi. Kết hợp hỏi chủ nơi nghỉ hoặc người dân tại chỗ, vì thời tiết vùng núi thay đổi theo từng thung lũng.