Đi Hà Giang mang gì theo từng mùa: quần áo, đồ đi mưa, chống nắng và vật dụng nhỏ

Dù đi mùa nào, đồ mang lên vùng Hà Giang cũ nên xoay quanh ba thứ: quần áo nhiều lớp cho thời tiết đổi nhanh, đồ chống mưa gió, và đồ chống nắng cho những buổi trưa trên cao nguyên. Mùa rét cần thêm lớp giữ nhiệt và đồ cho đầu, tay, chân; mùa mưa cần đồ chống thấm và chống trơn; mùa khô cần chống nắng, giữ ẩm cho da và môi.

Thành phố Hà Giang cũ (nay là phường Hà Giang 1, Hà Giang 2 của tỉnh Tuyên Quang) có đủ chỗ mua đồ đi đường, nhưng lên cao nguyên đá hay vào các bản ở Hoàng Su Phì thì cửa hàng thưa, lựa chọn ít. Thứ gì thiếu nên mua từ dưới thành phố.

Bài này đưa ra danh sách đồ theo mùa và theo kiểu chuyến đi, giải thích vì sao cần, và những thứ nhỏ hay bị quên. Đồ nghề cho xe máy, ô tô thuộc mục cung đường của trang.

Nguyên tắc chung: nhiều lớp mỏng thay vì một lớp dày

Thời tiết vùng cao đổi nhanh trong ngày: sáng sương lạnh, trưa nắng gắt, chiều gió, tối lạnh sâu. Một chiếc áo thật dày sẽ quá nóng lúc trưa và không đủ khi trời đổ mưa có gió. Vì vậy, cách mặc hợp lý là nhiều lớp mỏng chồng lên nhau, có thể cởi ra hoặc mặc thêm tùy lúc.

Một bộ ba lớp cơ bản gồm: lớp trong sát người, thấm hút và giữ ấm; lớp giữa giữ nhiệt như áo len, áo nỉ, áo lông vũ mỏng; lớp ngoài chắn gió và chống nước. Mùa nào cũng nên có đủ ba lớp, chỉ khác độ dày của mỗi lớp.

Chất liệu cũng quan trọng. Vải cotton thấm mồ hôi nhưng lâu khô, khi ướt mất khả năng giữ ấm; vì vậy lớp trong nên chọn loại vải nhanh khô hoặc len mỏng. Lớp ngoài nên có mũ trùm, cổ cao để chắn gió lùa.

Cuối cùng, nhớ rằng gói đồ gọn quan trọng không kém đủ đồ. Đi đường đèo, mang một chiếc ba lô vừa phải dễ hơn nhiều so với vali kéo cồng kềnh.

Danh sách quần áo theo mùa

Bảng dưới đây gợi ý quần áo theo ba mùa chính. Số lượng tính cho chuyến ba đến năm ngày; điều chỉnh theo thói quen giặt giũ của bạn.

Mùa xuân (khoảng tháng 2 – 4) nên mang gần như mùa rét, thêm áo mưa mỏng cho những ngày mưa phùn. Người dễ lạnh nên mang dư một lớp so với gợi ý.

Đồ đi mưa và giữ khô

Mưa ở vùng núi có thể đến bất chợt cả trong mùa khô. Những thứ sau nên có trong mọi chuyến đi, nhiều hơn vào mùa mưa.

• Áo mưa: loại bộ áo quần riêng tiện hơn áo cánh dơi khi đi bộ, ngồi xe; mang loại gọn, gấp được.
• Túi chống nước cho điện thoại, giấy tờ, tiền; loại có dây đeo cổ tiện khi đi thuyền, đi bộ.
• Túi khô hoặc túi nilon lớn lót trong ba lô để giữ quần áo không ướt.
• Áo trùm ba lô nếu ba lô không chống nước.
• Khăn nhanh khô nhỏ gọn để lau người, lau máy.
• Túi đựng đồ ướt riêng để không làm ướt đồ khô.

Quần áo đã ướt nên thay ngay khi tới chỗ nghỉ. Trên cao nguyên, mặc đồ ẩm qua đêm là cách nhanh nhất để bị lạnh, dù đang là mùa hè.

Ở nhà dân, đồ ướt thường khó khô qua một đêm vì không khí ẩm và lạnh. Mang dư một bộ đồ, nhất là tất và áo lớp trong, để có đồ khô thay vào hôm sau thay vì mặc lại đồ còn ẩm. Đừng tự ý hong đồ sát bếp lửa nấu ăn hay lò sưởi khi chưa hỏi chủ nhà.

Chống nắng: thứ hay bị coi nhẹ

Nhiều người nghĩ vùng núi mát thì không cần chống nắng. Thực tế, ở trên cao không khí loãng, nắng gắt hơn, da và mắt dễ bị hại hơn ở đồng bằng, nhất là vào buổi trưa những ngày trời trong.

• Kem chống nắng bôi lại sau vài giờ, nhất là mặt, cổ, mu bàn tay.
• Kính râm để bảo vệ mắt khỏi nắng gắt và gió bụi trên đèo.
• Mũ rộng vành hoặc mũ lưỡi trai, khăn che cổ.
• Son dưỡng môi, kem dưỡng da: mùa khô hanh, gió lạnh làm da, môi nứt nẻ nhanh.
• Bình nước và thói quen uống đều trong ngày; khí hậu khô và đi bộ dốc làm mất nước nhanh hơn bạn nghĩ.

Người đi xe máy càng cần chống nắng kỹ: ngồi xe nhiều giờ dưới nắng và gió, phần da hở như cổ tay, gáy rất dễ bị cháy nắng.

Thêm gì tuỳ kiểu chuyến đi

Đi xe máy. Gió trên đèo cuốn nhiệt rất nhanh, nên lớp ngoài phải thật kín gió, cộng găng tay dài, khăn che cổ, mặt. Mùa rét, nhiều người mặc thêm quần chống gió bên ngoài quần dài. Kính chắn gió và khẩu trang giúp tránh bụi, côn trùng.

Đi ô tô. Bạn ít chịu gió hơn, nhưng khi dừng ở các điểm ngắm trên đèo, nhiệt độ ngoài xe khác hẳn trong xe. Để áo khoác ở chỗ dễ lấy, đừng nhét sâu dưới cốp. Người say xe nên mang túi, nước, thuốc trong tầm tay.

Ở nhà dân trong bản. Thêm đồ ngủ ấm, tất dày, đèn pin, dép đi trong nhà, đồ vệ sinh cá nhân, giấy vệ sinh. Một số nhà không có nước nóng ổn định; khăn ướt giúp bạn sạch sẽ vào những đêm quá lạnh để tắm.

Đi bộ ngắm ruộng, săn mây. Giày đế bám chắc, gậy đi bộ nếu bạn yếu chân, áo ấm cho sáng sớm, đèn đội đầu, đồ ăn nhẹ và nước. Đi bộ ở độ cao làm mệt nhanh hơn ở đồng bằng.

Đi cùng trẻ nhỏ. Mang dư đồ thay, đồ ấm hơn người lớn một lớp, đồ ăn quen thuộc của bé, thuốc hạ sốt theo chỉ dẫn của bác sĩ nhi. Kiểm tra tay chân bé thường xuyên khi trời lạnh.

Thuốc và đồ sơ cứu

Ở vùng cao, trạm y tế xã có thể ở xa, bệnh viện lớn còn xa hơn. Một túi thuốc nhỏ giúp bạn xử lý những chuyện thường gặp. Thuốc kê đơn phải theo chỉ định của bác sĩ; danh sách dưới đây là những thứ cơ bản thường mang.

• Thuốc thường dùng của bản thân, đủ cho cả chuyến cộng thêm vài ngày dự phòng, kèm đơn thuốc nếu có.
• Thuốc chống say xe, dùng theo hướng dẫn trên bao bì, trước khi vào đoạn đèo.
• Thuốc thông thường cho đau đầu, cảm, rối loạn tiêu hoá, theo hướng dẫn của dược sĩ.
• Băng cá nhân, gạc, dung dịch sát khuẩn cho vết trầy xước.
• Thuốc chống côn trùng, nhất là mùa ẩm, khi đi ruộng, đi rừng.
• Miếng dán giữ nhiệt cho mùa rét, hữu ích với người già, trẻ nhỏ.

Nếu bạn có bệnh tim mạch, huyết áp, hô hấp, hãy hỏi bác sĩ trước khi lên vùng cao, nhất là vào mùa rét. Đừng tự dùng thuốc lạ được mời ở chợ hay bên đường.

Giấy tờ, tiền và đồ điện tử

Những thứ này không liên quan thời tiết nhưng là nguyên nhân phổ biến khiến chuyến đi trục trặc.

• Căn cước hoặc hộ chiếu bản gốc, mang theo người suốt chuyến; nhiều xã là xã biên giới.
• Ảnh chụp giấy tờ lưu trong điện thoại và gửi cho người thân phòng khi thất lạc.
• Tiền mặt chia nhiều chỗ; ở bản, chợ phiên, việc chuyển khoản không phải lúc nào cũng thuận tiện.
• Sạc dự phòng dung lượng đủ dùng một ngày; trời lạnh làm pin tụt nhanh.
• Đèn pin hoặc đèn đội đầu cho buổi tối ở bản, đi săn mây sáng sớm.
• Thông tin lưu ngoại tuyến: địa chỉ chỗ nghỉ, số điện thoại cần thiết, ghi cả ra giấy.

Báo lịch trình cho người thân, hẹn giờ liên lạc mỗi tối. Ở những quãng sóng yếu, đó là sợi dây an toàn đơn giản nhất.

Những thứ nhỏ hay bị quên

Có những món nhỏ chỉ khi cần mới thấy thiếu. Dép đi trong nhà khi ở nhà dân, vì nhiều nơi bạn phải cởi giày khi vào nhà. Túi đựng rác để mang rác của mình ra khỏi bản, khỏi các điểm ngắm. Nút bịt tai cho những đêm ở nhà gỗ, nhà sàn cách âm kém, gà gáy từ rất sớm.

Giấy ướt, giấy vệ sinh cho những chặng đường dài ít nhà vệ sinh. Một ít đồ ăn khô như bánh, hạt, kẹo gừng cho những lúc đói giữa đèo hay phải chờ đường. Bình giữ nhiệt đựng nước ấm cho mùa rét.

Cuối cùng là một thứ không chiếm chỗ trong ba lô: thời gian dự phòng. Không món đồ nào giúp bạn qua được một con đèo đang sạt hay một buổi sáng sương mù dày bằng việc có sẵn nửa ngày để chờ.

Trước khi đóng ba lô, thử tưởng tượng một ngày khó nhất của chuyến đi: mưa từ sáng, lạnh, phải chờ đường thông vài giờ, tối ngủ ở nhà dân không có nước nóng. Nếu đồ bạn mang đủ cho ngày đó, bạn đã chuẩn bị đủ cho phần còn lại.

Câu hỏi thường gặp

Đi Hà Giang mùa đông cần mang những gì?

Cần quần áo giữ nhiệt, áo len, áo khoác dày chắn gió, mũ len, khăn quàng, găng tay, tất len dày, giày kín đế bám. Thêm son dưỡng, kem dưỡng da cho khí hậu khô hanh, miếng dán giữ nhiệt, bình nước ấm. Mặc nhiều lớp để cởi bớt khi trưa ấm.

Đi Hà Giang mùa hè có cần áo ấm không?

Có, nên mang ít nhất một áo len mỏng và áo khoác. Mùa hè trên cao nguyên mát hơn đồng bằng, buổi tối và sáng sớm khá lạnh, nhất là khi trời mưa có gió. Kèm theo áo mưa, đồ chống thấm vì đây là mùa mưa.

Có cần mang kem chống nắng khi đi vùng cao không?

Có. Ở trên cao không khí loãng, nắng buổi trưa gắt hơn ở đồng bằng, da dễ cháy nắng hơn dù trời mát. Mang kem chống nắng, kính râm, mũ, và bôi lại sau vài giờ, nhất là khi đi xe máy nhiều giờ.

Nên mang vali hay ba lô đi Hà Giang?

Ba lô thường tiện hơn vì đường đèo, đường vào bản nhiều dốc, bậc đá, ít chỗ kéo vali. Nếu đi ô tô và ở khách sạn trong thị trấn, vali nhỏ vẫn được. Dù dùng gì, hãy có túi chống nước bên trong cho quần áo.

Có mua được đồ ấm ở Hà Giang không?

Có. Thành phố Hà Giang cũ có chợ và nhiều cửa hàng bán áo ấm, áo mưa, găng tay, giày. Lên cao nguyên đá, cửa hàng thưa hơn, lựa chọn ít. Thiếu gì nên mua ngay ở thành phố trước khi lên đường.

Mang thuốc gì khi đi Hà Giang?

Mang đủ thuốc thường dùng của bản thân, thuốc chống say xe, thuốc cho đau đầu, cảm, rối loạn tiêu hoá theo hướng dẫn của dược sĩ, băng gạc, sát khuẩn, thuốc chống côn trùng. Người có bệnh mãn tính nên hỏi bác sĩ trước khi lên vùng cao.