Thành phố Hà Giang cũ, nơi hầu hết du khách nghỉ đêm đầu tiên trước khi lên cao nguyên đá, nay đã được chia thành hai phường của tỉnh Tuyên Quang: phường Hà Giang 1 và phường Hà Giang 2. Ở đây có cột mốc Km0 đánh dấu điểm đầu con đường lên cao nguyên, bờ sông Lô và sông Miện, làng Tày Thôn Tha ở rìa phố, bảo tàng trưng bày hiện vật của vùng, và các chợ, quán quen của người địa phương.
Phần lớn khách chỉ ngủ một đêm rồi đi sớm, nên ít ai biết thành phố. Nếu bạn có nửa ngày đến một ngày, đây là nơi dễ chịu để nghỉ sức, mua đồ còn thiếu, và hiểu thêm về vùng đất trước khi vào những cung đường dài.
Bài này giới thiệu những gì có thể xem trong thành phố và vùng lân cận, đối chiếu tên phường mới với phường xã cũ, và gợi ý một ngày ở đây. Chuyện từ nơi khác đến thành phố và thuê xe được viết ở mục cung đường của trang.
Phường mới gồm những phường xã cũ nào
Sau sắp xếp năm 2025, thành phố Hà Giang không còn là đơn vị hành chính. Bảng sau ghi lại hai phường mới theo phương án sắp xếp, để bạn đối chiếu khi đọc địa chỉ cũ.
| Phường mới | Gồm (trước 7/2025) | Ghi chú |
|---|---|---|
| Phường Hà Giang 1 | Phường Nguyễn Trãi, xã Phương Độ, xã Phương Thiện (thành phố Hà Giang) | Có phần trung tâm cũ và các vùng ven có làng Tày |
| Phường Hà Giang 2 | Phường Quang Trung, Trần Phú, Minh Khai, Ngọc Hà (thành phố Hà Giang) và xã Phong Quang (huyện Vị Xuyên) | Gồm nhiều phường nội thị cũ và một xã ven |
Xã Ngọc Đường cũ của thành phố được ghép với một phần huyện Bắc Mê thành xã Ngọc Đường mới. Khi làm giấy tờ, hãy dựa vào văn bản chính thức và hỏi trực tiếp tại phường, vì chi tiết ranh giới có thể khác cách người dân quen gọi.
Cột mốc Km0: điểm đầu con đường lên cao nguyên
Ở trung tâm thành phố cũ, gần bờ sông Lô, có cột mốc Km0, đánh dấu điểm khởi đầu của con đường dẫn lên Quản Bạ, Yên Minh, Đồng Văn, Mèo Vạc. Cột mốc sơn màu quen thuộc của các cột mốc đường bộ, trở thành nơi gần như ai đến Hà Giang cũng dừng lại chụp một tấm ảnh trước khi bắt đầu chuyến đi.
Ý nghĩa của cột mốc không nằm ở bản thân nó mà ở những gì nó đánh dấu: từ đây trở lên là vùng núi cao, đường đèo, những vùng đất biên giới. Với nhiều người, tấm ảnh ở Km0 là điểm mở đầu, và tấm ảnh thứ hai ở cùng chỗ lúc trở về là điểm khép lại một chuyến đi dài.
Vì nằm ngay trong phố, gần đường giao thông, khu vực cột mốc vào giờ cao điểm có khá nhiều xe qua lại. Khi dừng chụp ảnh, hãy đỗ xe gọn vào lề, không đứng giữa đường, và nhường chỗ cho người khác khi đông. Buổi sáng sớm là lúc vắng và yên tĩnh nhất.
Bờ sông Lô, sông Miện và nhịp sống phố núi
Thành phố Hà Giang cũ nằm ở nơi sông Miện chảy về hợp với sông Lô. Dọc hai bên bờ sông có những con đường ven sông, công viên nhỏ, nơi người dân đi bộ, tập thể dục vào buổi sáng sớm và buổi chiều tối. Đây là chỗ dễ chịu nhất để cảm nhận nhịp sống của một thành phố miền núi: không vội vã, không ồn ào như đô thị dưới xuôi.
Buổi chiều, khi nắng đã dịu, bạn có thể đi bộ dọc bờ sông, nhìn những dãy núi bao quanh thành phố đổi màu theo ánh hoàng hôn. Mùa mưa, nước sông dâng cao và đục; mùa khô, nước xuống, lộ ra những bãi đá, bãi cát.
Một lưu ý an toàn: không xuống tắm sông. Sông Lô và sông Miện có dòng chảy mạnh, đáy không đều, mùa mưa nước lên nhanh. Không đi sát mép bờ khi trời mưa hoặc khi nước đang lên.
Trong phố có các chợ lớn nhỏ, hàng ăn sáng mở từ sớm, quán cà phê, cửa hàng bán đồ đi đường như áo ấm, áo mưa, găng tay. Nếu thiếu thứ gì cho chuyến đi lên cao nguyên, đây là nơi cuối cùng mua dễ.
Thôn Tha: làng Tày ở rìa thành phố
Cách trung tâm không xa có Thôn Tha, làng của người Tày nằm trong một thung lũng có ruộng lúa và núi bao quanh. Làng nay thuộc phường Hà Giang 1. Nhà ở đây phần lớn là nhà sàn gỗ, mái lợp ngói hoặc lá, dưới sàn ngày xưa là chỗ để nông cụ, chăn nuôi. Nhiều gia đình đón khách ở lại theo kiểu ở nhà dân.
Thôn Tha khác hẳn các bản trên cao nguyên đá: địa hình thấp, khí hậu ấm hơn, cảnh làng có ruộng nước, có suối, nhà sàn thay vì nhà trình tường. Ở đây, bạn có thể thấy những nét văn hoá của người Tày như lối kiến trúc nhà sàn, bữa cơm với các món từ lúa nếp, cá suối, rau rừng, và trong các dịp lễ, những làn điệu dân ca của người Tày.
Thôn Tha hợp cho đêm đầu tiên khi bạn vừa đến Hà Giang buổi chiều tối, hoặc đêm cuối trước khi về. Bạn vẫn ở gần thành phố, thuận đường đi tiếp, nhưng có được trải nghiệm ở bản. Nhớ giữ trật tự vào buổi tối và hỏi chủ nhà về những điều nên tránh trong nhà sàn.
Bảo tàng và những nơi tìm hiểu về vùng đất
Thành phố có bảo tàng của tỉnh cũ, nơi trưng bày hiện vật về lịch sử, thiên nhiên và văn hoá các dân tộc vùng Hà Giang: trang phục, nông cụ, nhạc cụ, đồ dùng sinh hoạt, hình ảnh về cao nguyên đá. Sau khi hợp nhất tỉnh, tên gọi và cách tổ chức của các cơ quan văn hoá có thể thay đổi; hãy hỏi tại chỗ nghỉ về tình trạng mở cửa hiện tại.
Một buổi ở bảo tàng trước khi lên cao nguyên giúp bạn nhìn những gì sẽ gặp trên đường bằng con mắt khác: bạn nhận ra bộ váy của phụ nữ Lô Lô ở chợ Lũng Cú, hiểu vì sao nhà ở trên cao nguyên đá có tường dày, hiểu chiếc khèn của người Mông có ý nghĩa thế nào. Với gia đình có trẻ nhỏ, đây cũng là cách để các em có thêm câu hỏi trong suốt chuyến đi.
Ngoài bảo tàng, các cửa hàng bán đồ thủ công của đồng bào trong thành phố cũng là nơi tìm hiểu tốt. Hỏi người bán về chất liệu, cách làm, dân tộc làm ra sản phẩm — họ thường sẵn lòng giải thích.
Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Vị Xuyên
Từ thành phố xuôi về phía nam theo quốc lộ 2 là vùng Vị Xuyên cũ, nay gồm các xã Vị Xuyên, Việt Lâm và nhiều xã khác của tỉnh Tuyên Quang. Ở đây có nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Vị Xuyên, nơi an nghỉ của nhiều liệt sĩ, trong đó có nhiều người hy sinh trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc.
Nhiều gia đình khắp cả nước tìm về đây để thăm viếng người thân. Khách du lịch cũng thường dừng lại thắp hương trên đường lên hoặc xuống. Đây là nơi trang nghiêm: ăn mặc kín đáo, giữ yên lặng, không chụp ảnh tạo dáng, không cười đùa, đi đúng lối.
Nếu bạn đến để tìm mộ người thân, hãy liên hệ ban quản lý nghĩa trang khi đến nơi để được hướng dẫn tra cứu. Những dịp lễ lớn liên quan đến thương binh liệt sĩ, nghĩa trang đông người đến viếng; hãy sắp xếp thời gian dư dả hơn.
Việc nên làm ở thành phố trước khi lên cao nguyên
Thành phố là nơi cuối cùng có đủ dịch vụ trước khi bạn vào những vùng xa. Dành một ít thời gian ở đây cho các việc sau sẽ giúp chuyến đi suôn sẻ hơn.
- Hỏi tình trạng đường và thời tiết ở chỗ nghỉ, nhất là mùa mưa, khi có thể có đoạn sạt lở đang khắc phục.
- Rút đủ tiền mặt cho những ngày đi cao nguyên; ở các bản, chợ phiên, việc thanh toán không tiền mặt không phải lúc nào cũng được.
- Kiểm tra giấy tờ tùy thân, chụp ảnh lưu một bản trong điện thoại phòng khi thất lạc.
- Mua đủ đồ ấm và đồ đi mưa, vì cao nguyên lạnh hơn thành phố nhiều, nhất là ban đêm.
- Sạc đầy pin, mang sạc dự phòng, tải sẵn những thông tin cần thiết để xem khi không có sóng.
- Mua thuốc cá nhân, thuốc chống say xe nếu cần, vì hiệu thuốc trên cao nguyên thưa hơn.
- Báo lịch trình cho người thân, hẹn giờ liên lạc mỗi tối.
Người nước ngoài nên hỏi thêm về quy định đi lại ở các xã biên giới trước khi lên, vì quy định có thể khác với công dân Việt Nam và có thể thay đổi theo thời gian.
Gợi ý một ngày ở thành phố Hà Giang cũ
Nếu bạn đến từ tối hôm trước và chưa vội lên cao nguyên, một ngày ở thành phố có thể sắp xếp như sau. Thứ tự có thể đổi tùy thời tiết.
- Sáng sớm: đi bộ dọc bờ sông Lô, xem người dân tập thể dục, ăn sáng ở một quán đông người địa phương.
- Giữa buổi sáng: chụp ảnh ở cột mốc Km0 khi còn vắng, rồi ghé bảo tàng nếu đang mở cửa.
- Trưa: nghỉ ngơi, chuẩn bị đồ cho những ngày đi cao nguyên — áo ấm, áo mưa, tiền mặt, thuốc cá nhân.
- Chiều: vào Thôn Tha đi dạo quanh làng và ruộng; nếu có thời gian, ghé nghĩa trang liệt sĩ Vị Xuyên trên đường quốc lộ 2.
- Tối: ăn tối, đi ngủ sớm để sáng hôm sau xuất phát lên Quản Bạ khi trời vừa sáng.
Một ngày như vậy không có gì "hoành tráng", nhưng giúp cơ thể nghỉ ngơi sau quãng đường dài từ dưới xuôi lên, và giúp bạn bước vào những ngày đi cao nguyên với tâm thế thoải mái hơn.
Câu hỏi thường gặp
Thành phố Hà Giang bây giờ gọi là gì?
Từ ngày 1/7/2025, thành phố Hà Giang không còn là đơn vị hành chính. Khu vực nội thị và một số xã ven được sắp xếp thành phường Hà Giang 1 và phường Hà Giang 2, thuộc tỉnh Tuyên Quang. Trong giao tiếp, mọi người vẫn quen gọi là thành phố Hà Giang.
Cột mốc Km0 Hà Giang ở đâu?
Cột mốc Km0 nằm trong khu trung tâm thành phố cũ, gần bờ sông Lô, đánh dấu điểm đầu con đường lên cao nguyên đá. Hỏi người dân hoặc chỗ nghỉ là được chỉ ngay. Buổi sáng sớm là lúc vắng nhất để chụp ảnh.
Thôn Tha nay thuộc phường nào?
Thôn Tha trước đây thuộc xã Phương Độ, thành phố Hà Giang. Theo phương án sắp xếp năm 2025, xã Phương Độ cùng phường Nguyễn Trãi và xã Phương Thiện hợp thành phường Hà Giang 1, nên Thôn Tha nay nằm trong phường Hà Giang 1, tỉnh Tuyên Quang.
Có nên ở lại thành phố Hà Giang thêm một ngày không?
Nếu bạn đi từ xa đến và lịch không quá gấp, nên. Một ngày nghỉ giúp lấy lại sức, chuẩn bị đồ, đi dạo bờ sông, xem bảo tàng và Thôn Tha. Khi lên cao nguyên, bạn sẽ đỡ mệt và bớt vội hơn.
Đi viếng nghĩa trang liệt sĩ Vị Xuyên cần lưu ý gì?
Ăn mặc kín đáo, giữ yên lặng, đi đúng lối, không chụp ảnh tạo dáng hay cười đùa. Nếu đi tìm mộ người thân, hãy liên hệ ban quản lý khi đến để được hướng dẫn tra cứu. Dịp lễ lớn thường đông người, nên đi sớm.
Mua đồ đi đường ở thành phố Hà Giang có dễ không?
Dễ. Trong phố có chợ và nhiều cửa hàng bán áo ấm, áo mưa, găng tay, giày, đồ dùng cá nhân, thuốc thông thường. Đây là nơi mua sắm thuận tiện cuối cùng trước khi lên cao nguyên, nơi các cửa hàng thưa và ít lựa chọn hơn.